gas cylinder आपल्या देशात आजही अनेक गरीब कुटुंबांमध्ये स्वयंपाकासाठी लाकूड, शेणकांड्या किंवा कोळसा वापरला जातो. ही पद्धत स्वस्त वाटत असली तरी तिचा सर्वात मोठा फटका महिलांच्या आरोग्यावर बसतो. घरात सतत धूर झाल्यामुळे डोळे जळजळणे, खोकला, श्वसनाचे विकार आणि इतर अनेक आजार वाढतात. हे चित्र बदलण्यासाठी केंद्र सरकारने एक महत्त्वाची योजना सुरू केली आहे, ती म्हणजे प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना.
या योजनेअंतर्गत दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबातील महिलांना मोफत गॅस कनेक्शन दिले जाते. म्हणजेच घरात पहिल्यांदाच एलपीजी कनेक्शन घेण्यासाठी मोठा खर्च करण्याची गरज राहत नाही. सरकारचा मुख्य उद्देश म्हणजे महिलांना चुलीच्या धुरापासून मुक्त करणे आणि स्वच्छ इंधनाची सुविधा घरापर्यंत पोहोचवणे.
उज्ज्वला योजनेत नेमकं काय-काय मिळतं?
या योजनेचा लाभ घेतल्यास लाभार्थी महिलेला अनेक सुविधा मिळतात. पात्र महिलेला गॅस कनेक्शन विनामूल्य दिले जाते. तसेच स्टोव्ह, रेग्युलेटर, गॅस पाईप आणि इतर आवश्यक साहित्य दिले जाते. त्यामुळे सुरुवातीचा मोठा खर्च टाळता येतो.
योजनेतील आणखी एक मोठा फायदा म्हणजे सिलिंडरवर मिळणारी आर्थिक मदत. सरकारकडून प्रत्येक गॅस सिलिंडरवर 300 रुपयांची सबसिडी दिली जाते आणि ही रक्कम थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
या योजनेमुळे महिलांना नेमका काय फायदा होतो?
चुलीच्या धुरामुळे घरातील महिलांना सर्वाधिक त्रास होतो. रोज स्वयंपाक करताना धूर शरीरात जातो आणि त्याचा परिणाम दीर्घकाळ राहतो. उज्ज्वला योजनेतून गॅस कनेक्शन मिळाल्यावर घरात धूर कमी होतो, स्वयंपाक जलद होतो आणि महिलांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होते.
यासोबतच जळण गोळा करण्यासाठी लागणारा वेळ वाचतो. त्यामुळे महिलांना घरातील इतर कामे, मुलांचे शिक्षण आणि छोट्या उत्पन्नाच्या कामांकडे लक्ष देता येते.
PM Ujjwala Yojana पात्रता (Eligibility)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
अर्ज करणारी महिला किमान 18 वर्षांची असावी. तिच्या घरामध्ये आधीपासून कोणत्याही तेल कंपन्याचे एलपीजी कनेक्शन नसावे. अर्जदार महिला गरीब कुटुंबातील असावी आणि शासनाच्या नियमांनुसार डिप्रिव्हेशन डिक्लेरेशन किंवा आवश्यक पुरावे सादर करणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे या योजनेत वयाची कमाल मर्यादा नाही. म्हणजेच 18 वर्षांवरील कोणतीही पात्र महिला अर्ज करू शकते.
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया कशी करायची?
उज्ज्वला योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करणे खूप सोपे आहे.
सर्वप्रथम pmuy.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवर जा. तिथे नवीन अर्जाचा पर्याय निवडा. पुढे अर्ज फॉर्ममध्ये नाव, पत्ता, आधार क्रमांक, मोबाईल नंबर आणि बँक खात्याची माहिती अचूक भरा. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा आणि फॉर्म सबमिट करा. सबमिट केल्यानंतर तुम्हाला अर्ज क्रमांक किंवा पावती मिळेल, ती जतन करून ठेवा.
ऑफलाइन अर्ज कसा करायचा?
ज्यांना इंटरनेट उपलब्ध नाही, त्यांच्यासाठी ऑफलाइन अर्जाची सुविधाही आहे.
तुमच्या जवळच्या गॅस एजन्सीकडे जा. उज्ज्वला योजनेचा फॉर्म घ्या, तो भरून आवश्यक कागदपत्रांच्या प्रती जोडून एजन्सीत जमा करा. अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर कनेक्शन मंजूर झाल्यास तुम्हाला फोन किंवा संदेशाद्वारे माहिती दिली जाते.
आवश्यक कागदपत्रे
या योजनेत अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची गरज लागते.
आधार कार्ड
रेशन कार्ड किंवा कुटुंबाची माहिती दर्शवणारे दस्तऐवज
बँक पासबुक / कॅन्सल चेक
पासपोर्ट साईज फोटो
पत्ता पुरावा (जर आधारवरील पत्ता वेगळा असेल तर)
डिप्रिव्हेशन डिक्लेरेशन किंवा संबंधित फॉर्म
सबसिडी कशी मिळते?
गॅस सिलिंडर बुक केल्यावर सुरुवातीला तुम्हाला पूर्ण पैसे भरावे लागतात. पण त्यानंतर काही दिवसांत 300 रुपये सबसिडी थेट बँक खात्यात जमा केली जाते. ही प्रक्रिया DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे होते.
महत्त्वाच्या सूचना
अर्ज करताना मोबाईल नंबर चालू आणि बरोबर असावा.
ज्या महिलेच्या नावावर अर्ज आहे, तिच्याच नावावर बँक खाते असणे आवश्यक आहे.
बँक खाते आधारशी लिंक असणे गरजेचे आहे.
अर्ज क्रमांक सुरक्षित ठेवा, त्याद्वारे अर्जाची स्थिती तपासता येते.
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना ही गरीब महिलांसाठी खरंच मोठा आधार आहे. मोफत गॅस कनेक्शन, स्वच्छ इंधन आणि प्रत्येक सिलिंडरवर 300 रुपयांची सबसिडी यामुळे महिलांचे आरोग्य सुधारते आणि घराचा आर्थिक भार कमी होतो.
जर तुमच्या घरात किंवा ओळखीतील कोणतीही पात्र महिला अजूनही चुलीवर स्वयंपाक करत असेल, तर त्यांना ही योजना नक्की सांगावी आणि अर्ज करण्यास मदत करावी.
हे वाचा – Gold Rate Today : मुंबईत १० ग्रॅमचा भाव पाहून व्हाल थक्क सोन्याचे नवे दर जाणून घ्या….